EMNİYET ÖZELLİKLERİNDEN YARARLANARAK GERÇEK BANKNOTLARIMIZI SAHTELERİNDEN AYIRT ETME YÖNTEMLERİ
Her devlet dolaşımda bulunan banknotlarını, sahtesinin yapılmasında büyük zorluklar yaratacak şekilde basmaya özen gösterir. Bu itibarla gerçek banknotlar güvenliği sağlayıcı birçok teknik özellikle donanmıştır. Deneyimlere göre, paranın sahtesinin yapılmasını zorlaştırmayı sağlayan en iyi yol rölyefin en ince ayrıntılarına kadar itinalı ve kusursuz yapılmasını sağlamaktır. Şimdiye kadar hiç bir kalpazan kusursuz bir taklit yapamamış, az veya çok hataları, eksiklikleri görülmüştür. Bu nedenle vezne servislerinde çalışan sayım memurları ve veznedarlarımızın gerçek banknotların ve sahte banknotların temel özelliklerini iyice öğrenmeleri gerekir.
"SAHTE OLDUĞUNDAN ŞÜPHELENİLEN PARA HAKİKİSİYLE KARŞILAŞTIRILARAK MERCEK-LUP, EĞER MÜMKÜNSE BİR BÜYÜTEÇ YARDIMIYLA İNCELENMELİDİR."

BANKNOTLARDAKİ GÜVENLİK ÖZELLİKLERİ

1. Kabartma Baskı: Banknotun ön yüzünde farklı yerlerde bulunur ve dokunulduğunda hissedilir.
2. Gizli Görüntü: Banknota yatay konumda ve göz hizasında bakıldığında, Atatürk portresinin sağ alt köşesindeki yedigen şeklin içinde kupür değeri görülür.
3. Holografik Şerit Folyo: Banknot tasarımıyla uyumlu çeşitli motiflerden oluşur. Banknota farklı açılardan bakıldığında bu motifler renkli ve parlak yansımalar verir. Dikdörtgen şekil içindeki ‘TL’ harfleri kupür değerine dönüşür.
4. Renk Değiştiren Şerit: Banknota farklı açılardan bakıldığında altın sarısına dönüşür. Üzerinde kupür değeri ve ‘TL’ harfleri bulunur.
5. Emniyet Şeridi: Kağıda gömülü olarak yer alır. Üzerinde kupür değeri ile ‘TL’ harfleri bulunur. Banknot ışığa tutulduğunda her iki yüzden de kesintisiz bir hat şeklinde görülür.
6. Filigran: Banknotların ön yüzünde bulunan Atatürk portresinin küçüğü ile kupür değerini gösteren sayıdan oluşur. Banknot ışığa tutulduğunda her iki yüzden de görülür.
7. Bütünleşik Görüntü: Banknot ışığa tutulduğunda sol üst kenarda yer alan şekiller arka yüzdeki şekillerle birleşerek kupür değerini oluşturur.
8. Mikro Yazı: Banknotların ön yüzünde ay-yıldız motifinin içindeki kupür değeri ve ‘TL’ harfleri ile holografik şerit folyo üzerindeki dikdörtgen şeklin alt ve üst kenarındaki ‘TCMB’ ibaresi mikro yazılıdır.
9. Mini Yazı: Banknotların ön ve arka yüzünde mini yazılar bulunmaktadır.
10. Banknotlar Arasında Boyut Farkı: Farklı değerdeki 6 banknot, 6 farklı boyuttadır. Banknotların uzun kenarlarında 6 mm, kısa kenarlarında ise ikili gruplar halinde 4 mm fark bulunmaktadır.
11. Renklendirilmiş Banknot Kağıdı: Banknotlarda beyaz kağıt değil, kupürün hakim renginin tonunda açık renkte kağıt kullanılmıştır.”

PROFESYONELLER İÇİN ÖNLEMLER
Sahte para ile ilgili mesleklerde çalışan profesyoneller mor ışık (UV ışık) yardımıyla tespit edebilecekleri güvenlik özelliklerini şu şekilde belirtmişlerdir:

1. Banknot kâğıdında bulunan ve normalde görülmeyen kılcal lifler UV ışık altında mavi ve kırmızı renkte parlama verir.
2. Atatürk portresi üzerinde kupür değeri ve ‘TL’ harfleri belirerek kırmızı renkte parlama verir.
3. Emniyet şeridinde 5-10 TL için mavi, 20-50 TL için kırmızı, 100-200 TL için sarı renkte parlama görülür.
4. Kırmızı’ seri ve sıra numarasında ‘canlı ve parlak kırmızı’, ‘siyah’ seri ve sıra numarasında “sarımsı yeşil” parlama görülür.
5. Banknot kağıdı UV ışık altında parlama yapmaz.

Görme engelli vatandaşlar için TL banknotlar, farklı boyutlar ve etkin olarak kullanılan kabartma baskı motifler gibi temel ayırt edici özelliklerle güçlendirilmiştir.
“Banknotların ön yüzünde, filigranın sol üst kenarında bulunan kabartma baskılı noktalar, 5 TL’den 200 TL’ye doğru sırasıyla 1’den 6’ya kadar rakamların Braille alfabesiyle yazılı şekli olup dokunulduğunda hissedilmektedir.”

Sahte Para İle Karşılaşıldığında Ne Yapmak Gerekir:

Türk Ceza Kanunu’na göre gerçek zannıyla aldığı paranın sahteliğini fark eden kişiler, en kısa süre içinde Emniyet makamlarına bildirdikleri takdirde kendileri hakkında herhangi bir soruşturma yapılmamaktadır.

• Bu nedenle, sahte bir parayla karşılaştığınızda;
• Sahte parayı aldığınız kişiye kesinlikle iade etmemeli,
• Şahsın eşkaline ilişkin bilgileri, mümkünse kimlik bilgilerini ve hatta varsa otosunun plakasını ve diğer özelliklerini tespit etmeli,
• Şahsı mümkün mertebe oyalamalı,
• Bu arada en kısa sürede “155 Polis İmdat” veya en yakın polis birimini olaydan haberdar etmeli,
• Sahte para güzel bir şekilde muhafaza edilmeli ve sadece gelecek görevlilere teslim edilmeli,
• Sanık durumuna düşme korkusuyla ya da neme-lazım düşüncesiyle pasif kalmamalı, olayı sineye çekmemeli,
• Yapılacak ihbarın, aranan bir kişi veya şebekenin veya büyük bir olayın faillerinin ortaya çıkarılmasına yardımcı olabileceği unutulmamalıdır.